काठमाडौँ। भारतको तमिलनाडुमा सम्पन्न विधानसभा निर्वाचनले फेरि एकपटक सिनेमा र राजनीतिबीचको गहिरो सम्बन्ध देखाएको छ। तमिल सुपरस्टार विजय नेतृत्वको ‘तमिझगा वेत्री कजगम’ (टिभिके) ले उल्लेखनीय सफलता हासिल गर्दै राज्यको सबैभन्दा ठूलो दलका रूपमा उदाएको छ। कुल २३४ सिटमध्ये १०८ सिट जित्दै दुई वर्षअघि मात्रै स्थापना भएको यो दलले दशकौँदेखि कायम दुईदलीय वर्चस्वमा ठूलो धक्का दिएको हो।
५१ वर्षीय विजयले आफ्नो फिल्मी छविलाई नै राजनीतिक पूँजीमा बदल्न सफल भएका छन्। पछिल्ला चलचित्रहरूमा भ्रष्टाचारविरुद्ध र अन्यायमा परेका जनताको पक्षमा लड्ने नायकका रूपमा देखिँदै आएका उनी त्यही छविका कारण जनतामाझ लोकप्रिय बनेका हुन्। चुनावअघि रिलिज गर्ने योजना बनाइएको ‘जन नायगन’ फिल्ममा ‘सीएम २०२६’ नम्बर प्लेट राखिएको चर्चाले पनि उनको राजनीतिक महत्वाकांक्षा झल्काएको थियो। यद्यपि फिल्म प्रदर्शनमा अवरोध आए पनि उनले चुनाव जितेर आफूलाई व्यवहारमै जननेता प्रमाणित गरेका छन्।
तमिलनाडुको राजनीति र सिनेमा ऐतिहासिक रूपमा एकअर्कासँग गाँसिएको छ। दक्षिण भारतमा द्रविड आन्दोलनका क्रममा भाषा, संस्कृति र सामाजिक न्यायका मुद्दा नाटक र चलचित्रमार्फत जनतासम्म पुर्याइन्थ्यो। यही पृष्ठभूमिबाट सिनेमा क्षेत्रका व्यक्तिहरू राजनीतिमा स्थापित हुँदै आएका छन्। अन्नादुराई, करूणानिधि र एमजी रामचन्द्रन जस्ता नेताहरूले सिनेमा हुँदै राजनीतिमा प्रवेश गरेर मुख्यमन्त्रीसमेत बनेका थिए।
सन् १९६७ यता तमिलनाडुको सत्ता प्रायः डिएमके र एआइएडिएमकेबीच केन्द्रित रहँदै आएको थियो। तर विजयले कुनै गठबन्धन नगरी एक्लै चुनाव लड्दै सामाजिक सञ्जाल र फ्यान क्लबमार्फत जनतासँग प्रत्यक्ष सम्पर्क कायम गरे। बलियो संगठन नभए पनि समर्थकहरूको सञ्जालले प्रभावकारी अभियान चलायो।
उनले चुनावी अभियानमा डिएमके र भारतीय जनता पार्टी दुवैको चर्को आलोचना गरे भने एआइएडिएमकेलाई भाजपा समर्थित शक्तिका रूपमा चित्रण गरे। करूर जिल्लामा भएको चुनावी सभामा भीड व्यवस्थापन बिग्रिँदा ४१ जनाको मृत्यु भएको घटना विवादित बने पनि त्यसले उनको जनसमर्थनमा खास असर पारेन।
विजयको सफलतालाई आन्ध्र प्रदेशका एनटी रामारावसँग तुलना गरिएको छ, जसले नयाँ पार्टी गठन गरेर छोटो समयमै सत्ता सम्हालेका थिए। तर बलिउडतर्फ यस्तो सफलता विरलै देखिन्छ। अमिताभ बच्चन जस्ता चर्चित कलाकार राजनीतिमा आए पनि दीर्घकालीन प्रभाव जमाउन सकेनन्।
विश्लेषकहरूका अनुसार दक्षिण भारतमा सिनेमा र राजनीति जोडिनुको मुख्य कारण द्रविड पहिचान, भाषा र सांस्कृतिक आन्दोलनसँग चलचित्रको गहिरो सम्बन्ध हो। दशकौँदेखि सामाजिक न्याय र क्षेत्रीय गौरवका विषयमा बनेका फिल्महरूले कलाकारलाई जनतामाझ स्वाभाविक नेतृत्वका रूपमा स्थापित गरेका छन्।
यद्यपि सबै कलाकार राजनीतिमा सफल हुँदैनन्। कमल हसनले पार्टी स्थापना गरे पनि उल्लेखनीय सफलता हासिल गर्न सकेनन् भने रजनीकान्त अझै सक्रिय राजनीतिमा प्रवेश गरेका छैनन्।
यस सन्दर्भमा विजयको उदयलाई असाधारण मानिएको छ। कुनै राजनीतिक पृष्ठभूमि बिना नै छोटो समयमै ठूलो जनसमर्थन बटुल्दै उनी तमिलनाडुको सत्ता समीकरणमा निर्णायक शक्तिका रूपमा स्थापित भएका छन्।
