विश्व फुटबलको सबैभन्दा ठूलो महाकुम्भ FIFA World Cup 2026 सुरु हुन अब मात्र एक महिना बाँकी छ। तर अघिल्ला संस्करणहरूजस्तो यसपटक विश्वकपको माहोल र चर्चा अझै व्यापक बन्न सकेको छैन। पश्चिम एसियामा बढ्दो युद्ध तनाव, इरानको विश्वकप बहिष्कार गर्ने चेतावनी, र उत्तर अमेरिकाको फरक–फरक टाइमजोनका कारण विश्वकपको उत्साह केही दबिएको देखिन्छ।
तर आकार र संरचनाको हिसाबले हेर्दा, यो संस्करण फुटबल इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो र भव्य विश्वकप बन्ने निश्चित छ। पहिलो पटक एकैसाथ तीन राष्ट्र — United States, Canada र Mexico — ले संयुक्त रूपमा विश्वकप आयोजना गर्दैछन्।
यसअघि ३२ टोली सहभागी हुने विश्वकपमा अब ४८ टोली खेल्नेछन्। प्रतियोगिता ३९ दिनसम्म चल्नेछ भने कुल १०४ खेल खेलाइनेछन्। टोली संख्या बढेसँगै नकआउट चरणमा “राउण्ड अफ ३२” पनि थपिएको छ।
कहिले र कहाँ हुँदैछ विश्वकप?
विश्वकप २०२६ जुन ११ देखि जुलाई १९ सम्म सञ्चालन हुनेछ। उद्घाटन खेल मेक्सिको सिटीको ऐतिहासिक अज्टेका रंगशालामा हुनेछ भने फाइनल अमेरिकाको न्यु जर्सीस्थित मेटलाइफ स्टेडियममा खेलाइनेछ।
खेलहरू अमेरिकाका ११, मेक्सिकोका ३ र क्यानडाका २ गरी कुल १६ शहरका रंगशालामा हुनेछन्।
अमेरिकामा एटलान्टा, बोस्टन, डलास, ह्युस्टन, क्यान्सस सिटी, लस एन्जलस, मियामी, न्युयोर्क–न्यु जर्सी, फिलाडेल्फिया, सान फ्रान्सिस्को बे एरिया र सियाटलमा खेल हुनेछ।
मेक्सिकोमा अज्टेका, ग्वाडालाजारा र मोन्टेरे रंगशालाले खेल आयोजना गर्नेछन् भने क्यानडामा टोरन्टो र भ्यानकुभरमा खेल हुनेछ।
४८ टोलीको महायुद्ध
यसपटक विश्वकपमा पहिलो पटक ४८ टोलीले प्रतिस्पर्धा गर्दैछन्।
युरोपबाट १६ टोली छनोट भएका छन् — अष्ट्रिया, बेल्जियम, बोस्निया एण्ड हर्जगोभिना, क्रोएसिया, चेक रिपब्लिक, इंग्ल्यान्ड, फ्रान्स, जर्मनी, नेदरल्यान्ड्स, नर्वे, पोर्चुगल, स्कटल्यान्ड, स्पेन, स्वीडेन, स्वीट्जरल्यान्ड र टर्किए।
अफ्रिकाबाट अल्जेरिया, केप भर्डे, इजिप्ट, घाना, आइभरी कोस्ट, मोरक्को, सेनेगल, दक्षिण अफ्रिका र ट्युनिसिया छनोट भएका छन्।
एसियाबाट अस्ट्रेलिया, इरान, जापान, जोर्डन, कतार, साउदी अरेबिया, दक्षिण कोरिया र उज्बेकिस्तानले स्थान बनाएका छन्।
उत्तर तथा मध्य अमेरिकाबाट आयोजक अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिकोसँगै कुरासाओ, हैटी र पनामा छन्। दक्षिण अमेरिकाबाट अर्जेन्टिना, ब्राजिल, कोलम्बिया, इक्वेडोर, पाराग्वे र उरुग्वे छनोट भएका छन् भने ओसियानाबाट न्युजिल्यान्ड सहभागी हुनेछ।
पहिलो पटक विश्वकप खेल्ने नयाँ टोलीहरू
यस संस्करणमा चार टोली पहिलो पटक विश्वकप खेल्दैछन्। एसियाबाट जोर्डन र उज्बेकिस्तान, अफ्रिकाबाट केप भर्डे तथा उत्तर तथा मध्य अमेरिकाबाट कुरासाओले पहिलोपटक विश्वकपमा स्थान बनाएका हुन्।
नयाँ ढाँचा र समूह विभाजन
यसअघि ८ समूह हुने विश्वकपमा अब १२ समूह रहनेछन्। प्रत्येक समूहमा ४ टोली रहनेछन्।
हरेक समूहका शीर्ष दुई टोलीसँगै तेस्रो स्थानमा रहनेमध्ये उत्कृष्ट ८ टोली गरी कुल ३२ टोली नकआउट चरणमा पुग्नेछन्। त्यसपछि राउण्ड अफ ३२, प्रि–क्वाटरफाइनल, क्वाटरफाइनल, सेमिफाइनल र फाइनल खेल हुनेछ।
समूह विभाजन पनि निकै रोचक बनेको छ। अर्जेन्टिना, ब्राजिल, फ्रान्स, स्पेन, जर्मनी, इंग्ल्यान्ड, पोर्चुगल, बेल्जियम, नेदरल्यान्ड्स जस्ता दाबेदार टोलीहरू फरक–फरक समूहमा छन्।
इतिहासका सफल राष्ट्रहरू
सन् १९३० मा उरुग्वेबाट सुरु भएको विश्वकप अहिलेसम्म २२ संस्करण पूरा भइसकेको छ।
सबैभन्दा धेरै ५ पटक Brazil national football team ले उपाधि जितेको छ। जर्मनी र इटलीले ४–४ पटक, अर्जेन्टिनाले ३ पटक, उरुग्वे र फ्रान्सले २–२ पटक तथा इंग्ल्यान्ड र स्पेनले १–१ पटक उपाधि जितेका छन्।
साविक विजेता Argentina national football team लगातार दोस्रो पटक उपाधि जित्ने लक्ष्यमा हुनेछ।
उपाधिका मुख्य दाबेदार को–को?
यसपटक पनि अर्जेन्टिना, ब्राजिल, फ्रान्स, स्पेन, जर्मनी र इंग्ल्यान्डलाई मुख्य दाबेदार मानिएको छ।
२४ वर्षदेखि उपाधिविहीन ब्राजिल ट्रफी फर्काउने दाउमा छ भने फ्रान्स, स्पेन र जर्मनी थप उपाधि जित्ने लक्ष्यमा छन्।
यससँगै पोर्चुगल, नेदरल्यान्ड्स, बेल्जियम र क्रोएसियाजस्ता टोलीहरू पनि ठूला टिमलाई चुनौती दिन तयार छन्।
तीन देशमा छुट्टाछुट्टै उद्घाटन समारोह
तीन देश आयोजक भएकाले उद्घाटन समारोह पनि तीन ठाउँमा हुनेछ।
जुन ११ मा मेक्सिकोमा उद्घाटन खेलअघि पहिलो समारोह हुनेछ भने जुन १२ मा अमेरिकाको लस एन्जलस र क्यानडाको टोरन्टोमा छुट्टाछुट्टै समारोह आयोजना हुनेछ।
विश्वकपमा कति खेल?
विश्वकपमा कुल १०४ खेल हुनेछ।
समूह चरणमा ७२ खेल, राउण्ड अफ ३२ मा १६ खेल, प्रि–क्वाटरफाइनलमा ८ खेल, क्वाटरफाइनलमा ४ खेल, सेमिफाइनलमा २ खेल र फाइनल तथा तेस्रो स्थानका लागि १–१ खेल हुनेछ।
पुरस्कार राशिमा पनि कीर्तिमान
यसपटक विश्वकपको पुरस्कार राशी पनि अहिलेसम्मकै ठूलो बनाइएको छ।
फिफाले कुल ६५ करोड ५० लाख अमेरिकी डलर पुरस्कार रकम स्वीकृत गरेको छ, जुन २०२२ कतार विश्वकपभन्दा करिब ५० प्रतिशत बढी हो।
विजेता टोलीले ५ करोड अमेरिकी डलर पाउनेछ भने उपविजेताले ३ करोड ३० लाख डलर प्राप्त गर्नेछ।
समूह चरणमै बाहिरिने टोलीले पनि ९० लाख डलर पाउनेछ भने विश्वकप खेल्ने हरेक राष्ट्रलाई तयारी खर्चका लागि थप १५ लाख डलर उपलब्ध गराइनेछ।
नेपालमा कुन समयमा हेर्न पाइन्छ?
उत्तर अमेरिकामा खेल हुने भएकाले नेपालमा अधिकांश खेल राति वा बिहान प्रसारण हुनेछन्।
नेपाल समयअनुसार खेलहरू राति ९:४५, १०:४५ तथा मध्यराति १२:४५ देखि बिहान ९:४५ बजेसम्म हुनेछन्।
नेपालमा कसरी हेर्ने?
नेपालमा Himalaya Sports र डीगो एपमार्फत विश्वकप प्रत्यक्ष प्रसारण हुनेछ।
एस मिडिया प्रोले नेपालका लागि प्रसारण अधिकार खरिद गरेको हो।
इरान विश्वकप खेल्छ कि खेल्दैन?
यसपटकको सबैभन्दा चर्चित विषयमध्ये एक हो — इरान विश्वकप खेल्छ कि खेल्दैन?
अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि हमला गरेपछि इरानले विश्वकप बहिष्कार गर्ने चेतावनी दिएको थियो। तर पछिल्लो समय इरान केही लचक देखिएको छ।
इरानले विश्वकप खेल्न १० वटा शर्त अघि सारेको छ। त्यसमा खेलाडी र अफिसियललाई बिना अवरोध भिसा, राष्ट्रिय झण्डा र राष्ट्रिय गानको सम्मान, सुरक्षा ग्यारेन्टी लगायतका माग छन्।
फिफा र आयोजक राष्ट्रहरूले भने यस विषयमा अझै औपचारिक प्रतिक्रिया दिएका छैनन्।
एकातिर विश्व फुटबलका दिग्गज राष्ट्रहरू उपाधिका लागि भिड्दैछन्, अर्कोतिर राजनीति, युद्ध र कूटनीतिक तनावले पनि यस विश्वकपलाई फरक बनाइदिएको छ। त्यसैले २०२६ को विश्वकप केवल फुटबल प्रतियोगिता मात्र नभई विश्व राजनीति, प्रविधि, व्यापार र विश्वव्यापी चासोको केन्द्र बन्ने देखिएको छ।
